Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Βενεζουέλα δεν περιορίστηκαν σε ένα περιφερειακό σοκ στη Λατινική Αμερική. Σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και σε κύκλους που στηρίζουν ενεργά την Ουκρανία, άρχισε να διατυπώνεται ένα πιο σύνθετο και λιγότερο δημόσιο ερώτημα: αν ένας εν ενεργεία αρχηγός κράτους μπορεί να απομακρυνθεί, να συλληφθεί και να απειληθεί με ξένη δικαιοδοσία, μήπως αυτό μεταβάλλει τους άγραφους κανόνες του διεθνούς συστήματος;
Το ερώτημα δεν αφορά σύγκριση προσώπων ή καθεστώτων. Αφορά το τι συμβαίνει όταν αλλάζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο νομιμοποιούνται πράξεις ισχύος. Η υπόθεση της Βενεζουέλας παρουσιάστηκε όχι ως κλασική αλλαγή καθεστώτος ή εισβολή, αλλά ως συνδυασμός ασφάλειας, διεθνούς τάξης και δικαστικής λογοδοσίας. Με αυτόν τον τρόπο άρχισαν να θολώνουν όρια που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πολιτικά και νομικά αδιαπραγμάτευτα.
Σε αυτό το περιβάλλον τίθεται το ερώτημα αν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα έπρεπε να ανησυχεί. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, δεν υπάρχει ρεαλιστικό σενάριο στο οποίο ρωσικές δυνάμεις θα μπορούσαν να συλλάβουν τον Ουκρανό πρόεδρο και να τον οδηγήσουν σε δικαστήριο της Μόσχας. Η Ουκρανία είναι ενεργό θέατρο πολέμου με υψηλό επίπεδο προστασίας και δυτική πληροφοριακή στήριξη.
Ο πραγματικός προβληματισμός δεν αφορά τη φυσική σύλληψη, αλλά το προηγούμενο. Η Ρωσία δεν χρειάζεται να επαναλάβει πρακτικά το σενάριο της Βενεζουέλας. Αρκεί να το αξιοποιήσει σε επίπεδο αφήγησης, επιχειρώντας να απονομιμοποιήσει την ουκρανική ηγεσία και να θολώσει τα όρια της διεθνούς ασυλίας.
Αυτό ακριβώς παρακολουθούν με ανησυχία οι Ευρωπαίοι ηγέτες. Όχι επειδή φοβούνται άμεση στρατιωτική μίμηση, αλλά επειδή η ευρωπαϊκή ασφάλεια στηρίζεται στην προβλεψιμότητα, στο διεθνές δίκαιο και στη σαφή διάκριση ανάμεσα στη δικαιοσύνη και τη γεωπολιτική ισχύ.
Άνοιξε ο Τραμπ το Κουτί της Πανδώρας για τον Ζελένσκι; | Offsite